NEM (XEM): 2018’deki 530 Milyon Dolarlık Hackin Ardından %99’dan Fazla Değer Kaybeden Proje
Bir dönem kripto para piyasasının en dikkat çekici blockchain projelerinden biri olan NEM, yani $XEM, özellikle 2017 boğa piyasasında büyük yatırımcı ilgisi gördü.
Teknolojik açıdan $BTC ve $ETH’dan farklı bir yaklaşım sunan NEM; Proof of Importance adı verilen konsensüs mekanizması, kullanıcı tarafından oluşturulabilen varlıklar ve çoklu imza desteği gibi özelliklerle döneminin öne çıkan projelerinden biri haline geldi.
Ancak NEM’in hikâyesindeki en büyük kırılmalardan biri 2018 yılında yaşandı.
Japonya merkezli Coincheck borsasının hacklenmesi sonucunda yaklaşık 526,3 milyon XEM çalındı. Bu saldırı NEM ağının kendisinin hacklenmesi anlamına gelmiyordu; Coincheck’in internete bağlı sıcak cüzdanındaki XEM’ler saldırganlar tarafından ele geçirildi.
NEM’in fiyat performansı ise sonraki yıllarda çok daha ağır bir tablo ortaya koydu. XEM, 4 Ocak 2018’de yaklaşık 2,09 dolar ile tarihi zirvesine ulaştı. Sonraki yıllarda zirvesinden %99,9’un üzerinde geriledi.
İçindekiler
NEM Nedir?
NEM, 2015 yılında ana ağını hayata geçiren bir blockchain platformuydu.
Projenin temel amacı, blockchain teknolojisini yalnızca kripto para transferlerinde değil, farklı uygulamalarda ve işletme çözümlerinde kullanılabilecek daha esnek bir altyapıya dönüştürmekti.
NEM’in yerel kripto parası XEM’dir.
Projenin en dikkat çekici teknik özelliklerinden biri Proof of Importance, yani Önem Kanıtı konsensüs mekanizmasıydı.
Bu sistem yalnızca bir kullanıcının sahip olduğu XEM miktarını değil, ağ üzerindeki işlem faaliyetlerini de dikkate alarak kullanıcıların önem seviyesini hesaplamayı amaçlıyordu.
NEM Neden Dikkat Çekmişti?
NEM’in ortaya çıktığı dönemde birçok blockchain, Bitcoin’in temel yapısını değiştirmeden yalnızca ödeme aracı olarak hareket ediyordu.
NEM ise daha farklı bir yaklaşım benimsedi.
Platform üzerinde kullanıcıların kendi dijital varlıklarını oluşturabilmesine olanak sağlayan mosaic sistemi bulunuyordu.
Bunun yanında namespace adı verilen isimlendirme sistemi ve çoklu imza hesapları da platformun öne çıkan özellikleri arasındaydı.
Bu özellikler NEM’i yalnızca bir ödeme coin’i olmaktan çıkarıp daha geniş bir blockchain altyapısı olarak konumlandırıyordu.
2017: NEM Çılgınlığı
NEM’in en parlak dönemi kripto para piyasasının genel olarak patlama yaşadığı 2017 yılı oldu.
Piyasaya giren yeni yatırımcılarla birlikte altcoinlere olan ilgi olağanüstü şekilde arttı.
NEM de bu ralliden büyük ölçüde yararlandı.
2018 yılının başında XEM yaklaşık 2,09 dolara kadar çıkarak tarihi zirvesini gördü. O dönem NEM, piyasa değerine göre dünyanın en büyük kripto para projeleri arasında yer alıyordu.
Yatırımcıların önemli bir bölümü NEM’in kurumsal blockchain kullanımında önemli bir oyuncuya dönüşebileceğini düşünüyordu.
Ancak zirvenin hemen ardından hem piyasa koşulları hem de NEM’in başına gelecek büyük güvenlik krizi tabloyu değiştirdi.
Coincheck Hacki
26 Ocak 2018’de Japonya’nın önemli kripto para borsalarından Coincheck saldırıya uğradı.
Saldırganlar borsanın internete bağlı sıcak cüzdanından yaklaşık 526,3 milyon XEM ele geçirdi.
O dönemde bu varlıkların değeri yaklaşık 46,6 milyar Japon yeni seviyesindeydi ve olay tarihin en büyük kripto para hırsızlıklarından biri olarak kayda geçti.
Buradaki önemli ayrım şu:
NEM blockchain’i hacklenmedi.
Sorun Coincheck’in XEM’leri saklama biçimindeki güvenlik açığıydı.
Ancak piyasadaki yatırımcı psikolojisi açısından bu ayrım kısa vadede çok fazla önem taşımadı.
NEM’in adı doğrudan dünyanın en büyük kripto para hacklerinden biriyle birlikte anılmaya başladı.
Saldırı NEM’in İmajını Nasıl Etkiledi?
Coincheck saldırısı NEM açısından büyük bir itibar problemine dönüştü.
Yatırımcılar XEM’in teknolojisinden çok, saldırıda çalınan devasa miktardaki XEM’i konuşmaya başladı.
O dönemde piyasada NEM’in güvenliğiyle ilgili tartışmalar yoğunlaştı.
Her ne kadar saldırının temel nedeni borsanın sıcak cüzdan güvenliği olsa da, yatırımcıların gözünde XEM artık büyük bir siber saldırıyla özdeşleşmişti.
Bu durum zaten genel bir ayı piyasasının içine giren kripto para üzerinde ek psikolojik baskı oluşturdu.
XEM’in Büyük Çöküşü
2018 yılındaki büyük kripto para düşüşü NEM’i de vurdu.
XEM, tarihi zirvesinden sonra yıllar boyunca toparlanmakta zorlandı.
2021 yılında kripto piyasasının yeniden yükselmesi sırasında NEM kısa süreli bir toparlanma yaşasa da 2018 zirvesini yeniden yakalayamadı.
Sonraki yıllarda düşüş daha da derinleşti.
NEM’in tarihi zirvesi 2,09 dolar seviyesindeyken, günümüzde fiyatı zirvesinin çok küçük bir bölümünde bulunuyor.
NEM Neden Ethereum ve Yeni Nesil Blockchainlerin Gerisinde Kaldı?
NEM’in yaşadığı sorun yalnızca fiyat düşüşü değildi.
Blockchain sektöründeki rekabet yıllar içerisinde dramatik biçimde arttı.
Ethereum’un akıllı sözleşme ekosisteminin büyümesi, DeFi’nin ortaya çıkması, NFT piyasasının gelişmesi ve daha sonra çok sayıda yüksek performanslı blockchain’in piyasaya girmesi, NEM’in sahip olduğu bazı özelliklerin rekabet avantajını azalttı.
2015 yılında yenilikçi görünen birçok özellik, birkaç yıl içerisinde sektör genelinde daha yaygın hale geldi.
Bu noktada NEM’in önemli problemi, teknolojik olarak erken davranmış olmasına rağmen aynı ölçekte bir ekosistem ve kullanıcı tabanı oluşturamaması oldu.
NEM’in En Büyük Hayal Kırıklığı
NEM’in hikâyesini ilginç hale getiren şey, projenin tamamen işe yaramaz veya teknik açıdan başarısız bir blockchain olmaması.
Tam tersine NEM, dönemine göre yenilikçi birçok özelliği kripto sektörüne taşıdı.
Ancak kripto para piyasasında yalnızca teknolojiye sahip olmak yeterli değil.
Bir projenin geliştiricileri, kullanıcıları, uygulamaları, likiditesi, borsalardaki erişimi ve sürekli büyüyen bir ekosistemi olması gerekiyor.
NEM, bu yarışta Ethereum ve daha sonraki nesil blockchainler karşısında istediği ivmeyi yakalayamadı.
530 Milyon Dolarlık Hackin Gölgesinde Kalan XEM
Coincheck saldırısının üzerinden yıllar geçmesine rağmen olay NEM tarihinin en bilinen dönüm noktalarından biri olmaya devam ediyor.
Saldırıda 526,3 milyon XEM’in ele geçirilmesi, Coincheck’in güvenlik altyapısındaki eksiklikleri gözler önüne serdi.
Daha sonra Coincheck müşterilerin zararlarını karşılamak üzere tazminat süreci yürüttü ve güvenlik sistemlerini değiştirdi.
Ancak NEM açısından sorun daha derindi.
Çünkü olay, projenin fiyatının tarihi zirvesine ulaştığı dönemde gerçekleşti.
Yani yatırımcıların NEM’e yönelik beklentilerinin en yüksek olduğu anda, proje sektör tarihinin en büyük hırsızlık olaylarından biriyle anılmaya başladı.
Sonuç
NEM, kripto para tarihindeki en ilginç “ne olabilirdi?” hikâyelerinden biri.
2015 yılında piyasaya çıkan proje, Proof of Importance konsensüsü ve blockchain üzerinde dijital varlık oluşturma gibi özelliklerle döneminin ilerisinde çözümler sundu.
2017 boğa piyasasında ise XEM büyük bir sıçrama gerçekleştirerek yaklaşık 2,09 dolarlık tarihi zirvesine ulaştı.
Fakat hemen ardından kripto para piyasasının genel çöküşü, Coincheck saldırısının yarattığı büyük itibar sorunu ve artan blockchain rekabeti NEM’in geleceğini ciddi biçimde değiştirdi.
Bugün XEM’in tarihi zirvesinden %99’un üzerinde aşağıda olması, kripto para piyasasında güçlü teknoloji anlatısının tek başına kalıcı başarı garantisi olmadığını gösteren en çarpıcı örneklerden biri.
NEM’in hikâyesindeki en büyük ders ise şu:
Bir blockchain’in teknik olarak çalışması başka, piyasanın geleceğinde önemli bir yer edinmesi başka şeydir.
💡 Bilgi Notu: Proof of Importance, bir ağda doğrulama hakkını sadece elde tutulan coin miktarına göre değil, aynı zamanda o coin’lerin ağ içinde ne kadar aktif kullanıldığına göre de dağıtan bir yöntemdir. Çoklu imza ise bir işlemin tek kişi yerine birden fazla onay gerektirmesi demektir; bu da güvenliği artırır.
