Bitcoin Cash (BCH) Nedir? Bitcoin’in Rakibi Olma İddiası Neden %94’ten Fazla Değer Kaybetti?

Bitcoin Cash (BCH), Bitcoin topluluğundaki en büyük fikir ayrılıklarından birinin sonucunda ortaya çıkan ve uzun süre “gerçek Bitcoin” iddiasıyla öne çıkan bir kripto para.

1 Ağustos 2017’de Bitcoin blockchain’inden hard fork ile ayrılan BCH, Bitcoin’in ölçeklenebilirlik sorununu blok boyutunu büyüterek çözmeyi hedefledi.

Projenin arkasındaki temel fikir şuydu:

Bitcoin günlük ödemelerde kullanılacaksa daha fazla işlemi daha düşük ücretlerle gerçekleştirebilmeliydi.

Bu nedenle BCH daha büyük bloklar kullanmaya başladı.

Ancak Bitcoin Cash’in ortaya çıkışı yalnızca teknik bir güncelleme değildi. Aynı zamanda Bitcoin’in geleceğinin ne olması gerektiği konusunda yaşanan büyük bir “block size war” mücadelesinin sonucuydu.

BCH, Aralık 2017’de yaklaşık 3.785 dolar ile tarihi zirvesine ulaştı.

2026 yılında ise yaklaşık 210-220 dolar seviyelerinde işlem görüyor.

Bu, tarihi zirveden yaklaşık %94’lük değer kaybı anlamına geliyor.

Üstelik BCH tamamen ortadan kalkmış bir proje değil. Ağ hâlâ çalışıyor, geliştiriliyor ve ödeme odaklı kullanım alanını korumaya çalışıyor.

Bu nedenle Bitcoin Cash’in hikâyesi basitçe “başarısız coin” hikâyesi değil.

Asıl hikâye:

Bitcoin’i daha hızlı ve ucuz bir ödeme aracına dönüştürme iddiasıyla ortaya çıkan bir fork, nasıl oldu da Bitcoin’in kendisinin yaklaşık %94 gerisinde kaldı?

Bitcoin Cash (BCH) Nedir?

Bitcoin Cash, Bitcoin blockchain’inin 1 Ağustos 2017’de gerçekleşen hard fork’u sonucunda ortaya çıkan bağımsız bir blockchain ve kripto paradır.

Fork sırasında Bitcoin sahibi olan kullanıcılar aynı miktarda BCH elde etti.

Örneğin fork anında 1 BTC sahibi olan bir kişi, teknik olarak 1 BCH de elde etti.

BCH’nin Bitcoin’den temel farkı başlangıçta blok boyutu oldu.

Bitcoin’in 1 MB blok sınırına karşılık BCH, başlangıçta 8 MB blok boyutunu destekledi.

Daha sonra bu sınır 32 MB’a çıkarıldı.

Amaç daha fazla işlemi zincir üzerinde gerçekleştirmek ve işlem ücretlerini düşük tutmaktı.

Bitcoin Cash Nasıl Ortaya Çıktı?

Bitcoin Cash’in doğuşunun arkasında yıllarca süren bir tartışma vardı:

Bitcoin blokları ne kadar büyük olmalı?

Bir grup Bitcoin kullanıcısı ve geliştirici, blokların küçük tutulmasını ve ölçeklenebilirliğin SegWit ile Lightning Network gibi ikinci katman çözümleri üzerinden sağlanmasını savunuyordu.

Diğer grup ise Bitcoin’in temel ödeme sistemi olarak kalması gerektiğini ve bunun için doğrudan blok kapasitesinin artırılmasını savunuyordu.

Bu ikinci grup, 2017 yılında Bitcoin Cash’i oluşturdu.

Böylece Bitcoin blockchain’i iki ayrı zincire bölündü.

Bitcoin Cash Ne Vaad Etti?

BCH’nin temel vaadi Bitcoin’in ilk dönemlerdeki “peer-to-peer electronic cash” vizyonuna daha yakın bir ödeme sistemi oluşturmaktı.

Projenin savunduğu temel özellikler:

• Daha büyük bloklar
• Daha düşük işlem ücretleri
• Daha yüksek işlem kapasitesi
• Günlük ödemelere uygunluk
• Merkeziyetsiz para
• Aracı kurumlara ihtiyaç duymayan ödeme sistemi
• Bitcoin’in orijinal kullanım amacına daha yakın bir yapı

BCH destekçileri Bitcoin’in değer saklama aracına dönüşmesinin, günlük ödeme aracı olma özelliğinin geri plana atılması anlamına geldiğini savunuyordu.

Roger Ver Kimdir?

Bitcoin Cash denildiğinde en çok öne çıkan isimlerden biri Roger Ver.

Erken dönem Bitcoin yatırımcılarından biri olan Ver, Bitcoin’in yaygınlaşması konusunda uzun süre aktif şekilde çalıştı.

Ancak 2017’de Bitcoin’in ölçeklenme yaklaşımı konusunda Bitcoin Core topluluğuyla ciddi fikir ayrılıkları yaşadı.

Ver, Bitcoin Cash’in en güçlü savunucularından biri haline geldi.

Bitcoin.com üzerinden BCH’yi tanıttı, röportajlarda Bitcoin Cash’in Bitcoin’in yerini alabileceğini savundu ve projenin ödeme aracı olarak kullanılmasını destekledi.

Bu nedenle BCH’nin ilk dönem pazarlamasında Roger Ver’in etkisi son derece büyüktü.

Bitcoin Cash Neden “Gerçek Bitcoin” Olarak Pazarlanıyordu?

BCH topluluğunun en tartışmalı iddialarından biri buydu.

BCH destekçileri, Bitcoin’in 2008 tarihli whitepaper’ında tanımlanan elektronik nakit vizyonunun zaman içerisinde değiştirildiğini savunuyordu.

Onlara göre Bitcoin’in yüksek işlem ücretleri ve sınırlı blok kapasitesi, Bitcoin’i günlük ödeme aracından uzaklaştırmıştı.

Bitcoin Cash ise daha büyük bloklarla bu problemi çözmeye çalışıyordu.

Bu nedenle BCH çevresinde:

“Bitcoin Cash gerçek Bitcoin’in vizyonunu sürdürüyor.”

anlatısı oluştu.

Ancak Bitcoin topluluğunun büyük bölümü bu görüşü kabul etmedi.

Bugün piyasa ve kullanıcı ekosistemi açısından Bitcoin adı ve marka gücü açık şekilde BTC tarafında kaldı.

BCH Nasıl 3.785 Dolara Çıktı?

Bitcoin Cash, 2017 kripto boğasının en büyük kazananlarından biri oldu.

BCH’nin ortaya çıkmasıyla birlikte yatırımcılar ellerindeki BTC nedeniyle ücretsiz BCH elde etmişti.

Ardından 2017’nin sonlarında tüm kripto piyasasında büyük bir spekülasyon dalgası başladı.

Bitcoin fiyatı 20.000 dolara yaklaşırken BCH de hızla yükseldi.

Aralık 2017’de BCH yaklaşık 3.785 dolar seviyesinde tarihi zirvesine ulaştı.

Bu dönemde BCH, piyasa değerine göre dünyanın en büyük kripto varlıklarından biri haline geldi.

Coinbase ve Roger Ver Tartışması

BCH’nin 2017’deki en tartışmalı dönemlerinden biri Coinbase’in Bitcoin Cash’i listelemesiyle yaşandı.

Coinbase, Aralık 2017’de BCH işlemlerini başlattı.

BCH’nin listelenmesi sırasında fiyatın hızlı şekilde hareket etmesi ve Coinbase çalışanlarının işlem öncesinde BCH alıp almadığına ilişkin iddialar ortaya çıktı.

Olay ABD’de soruşturma ve şirket içi inceleme konusu oldu.

Roger Ver ise dönemin CNBC röportajında, BCH fiyatındaki hareketlerle bağlantılı olarak gündeme gelen insider trading iddialarının suç teşkil etmediğini savundu.

Bu dönem Bitcoin Cash’in itibarındaki tartışmaları daha da artırdı.

Bitcoin Cash 2018’de Neden Bölündü?

Bitcoin Cash’in hikâyesindeki en önemli sorunlardan biri, kendi topluluğunun da bölünmesiydi.

2018 yılında BCH topluluğu içerisinde protokolün geleceği konusunda ciddi anlaşmazlıklar çıktı.

Bir tarafta Bitcoin ABC ve Roger Ver gibi isimlerin desteklediği yaklaşım bulunurken diğer tarafta Craig Wright ve Calvin Ayre tarafından desteklenen Bitcoin SV hareketi vardı.

15 Kasım 2018’de yaşanan hard fork sonucunda BCH ve Bitcoin SV (BSV) ayrı zincirlere dönüştü.

Bu gelişme yatırımcılar açısından önemli bir mesaj verdi:

Bitcoin’e alternatif olmak isteyen proje, kendi içerisinde bile ortak bir vizyon oluşturmakta zorlanıyordu.

Bitcoin Cash Neden Daha Sonra Bir Kez Daha Bölündü?

BCH’nin bölünme hikâyesi 2018’de bitmedi.

2020 yılında Bitcoin Cash topluluğu yeniden hard fork yaşadı.

Bu kez Bitcoin ABC tarafı ile diğer BCH geliştiricileri arasında anlaşmazlık çıktı.

Sonuç olarak Bitcoin Cash ABC zinciri ortaya çıktı ve daha sonra eCash (XEC) adını aldı.

Böylece Bitcoin’den ayrılan BCH, birkaç yıl içerisinde kendi içerisinde de yeni zincirlere bölünmüş oldu.

Bu durum BCH’nin marka bütünlüğünü ve topluluk gücünü daha da zayıflattı.

Bitcoin Cash Neden %94’ten Fazla Düştü?

BCH’nin düşüşünü tek bir faktörle açıklamak mümkün değil.

Başlıca nedenler:

• 2017 kripto balonunun sona ermesi
• Bitcoin ile rekabet edememesi
• Bitcoin’in marka ve ağ etkisini koruması
• Topluluk içerisindeki sürekli çatışmalar
• 2018 Bitcoin SV hard fork’u
• 2020’deki ikinci büyük bölünme
• Yeni blockchain ve Layer-2 çözümlerinin ortaya çıkması
• BCH kullanımının beklenen ölçekte yaygınlaşmaması
• Genel kripto ayı piyasaları
• Bitcoin’in değer saklama aracı olarak güçlenmesi

BCH, yaklaşık 3.785 dolarlık ATH seviyesinden 210-220 dolar seviyelerine gerileyerek değerinin yaklaşık %94’ünü kaybetti.

Bitcoin BCH’yi Neden Geçti?

Bitcoin Cash’in en büyük sorunu teknik olarak daha büyük bloklara sahip olmaması değildi.

Asıl sorun ağ etkisiydi.

Bitcoin zaten dünyanın en bilinen kripto parasıydı.

En büyük borsalarda, kurumsal piyasalarda, ödeme sistemlerinde, yatırım ürünlerinde ve medya tarafında BTC’nin marka gücü çok daha büyüktü.

BCH ise Bitcoin’in yanında yeni bir marka oluşturmak zorunda kaldı.

Üstelik sürekli yaşanan çatallanmalar yatırımcıların kafasında şu soruyu oluşturdu:

“Hangisi gerçekten Bitcoin’in geleceği?”

Bu belirsizlik BCH’nin büyümesini zorlaştırdı.

Lightning Network BCH’nin Hikâyesini Zayıflattı mı?

Evet, önemli ölçüde.

BCH’nin temel argümanlarından biri Bitcoin’in zincir üzerindeki kapasitesinin artırılması gerektiğiydi.

Bitcoin topluluğu ise Lightning Network gibi Layer-2 çözümlerini geliştirmeye devam etti.

Böylece Bitcoin’in ana zincirini büyük ölçüde değiştirmeden daha hızlı ve düşük maliyetli ödemeler yapılabilmesi hedeflendi.

Bu gelişme BCH’nin en önemli pazarlama argümanlarından birini zayıflattı:

“Bitcoin günlük ödemeler için kullanılamaz, BCH kullanılabilir.”

BCH Yatırımcıları Neden Mağdur Oldu?

BCH yatırımcılarının önemli bir bölümü 2017 sonundaki büyük beklenti döneminde pozisyon aldı.

O dönemde Bitcoin Cash’in Bitcoin’i geçebileceği, hatta Bitcoin’in yerine geçeceği yönünde oldukça güçlü bir anlatı vardı.

3.000 doların üzerinde BCH alan yatırımcılar için sonrasında yaşanan düşüş son derece ağır oldu.

Tokenın 200 dolar civarına gerilemesi, zirveden %94’ün üzerinde kayıp anlamına geliyor.

Ancak BCH’nin mağduriyet hikâyesi Terra veya FTX’ten farklı.

BCH tamamen yok olmadı.

Blockchain çalışmaya devam ediyor.

Token hâlâ büyük borsalarda işlem görüyor.

Sorun, 2017’de satın alınan devasa beklentinin gerçekleşmemesi.

Türkiye’de Bitcoin Cash Hype’ı Var mıydı?

Evet.

BCH, Türkiye’deki kripto yatırımcılarının da erken dönemlerde yoğun şekilde takip ettiği kripto paralardan biriydi.

2017 yılında Türk finans medyasında Bitcoin Cash’in yükselişi, Roger Ver’in açıklamaları ve Bitcoin’in bölünmesi geniş şekilde yer aldı.

2018’de BCH’nin yeni çatallanması da Türk kripto medyasında yakından takip edildi.

Ancak burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor:

Türkiye’deki belirli bir fenomenin BCH’yi organize ve ücretli şekilde pazarlayarak yatırımcıları mağdur ettiğini doğrulayacak yeterli güvenilir kanıt bulunmuyor.

Dolayısıyla belirli bir Türk fenomenini BCH yatırımcılarının zararından sorumlu göstermek doğru olmaz.

BCH’nin Türkiye’deki hikâyesi daha çok 2017-2018 dönemindeki küresel Bitcoin Cash hype’ının Türk yatırımcı topluluklarına yansıması şeklinde değerlendirilmeli.

Roger Ver’in BCH Üzerindeki Etkisi Ne Kadar Büyüktü?

Oldukça büyüktü.

Roger Ver, BCH’nin en görünür savunucularından biriydi.

Bitcoin Cash’in Bitcoin’in yerini alabileceğini açıkça savundu.

Bitcoin.com üzerinden BCH kullanımını teşvik etti.

2017 ve 2018 döneminde çok sayıda röportajda Bitcoin Cash’in daha hızlı, ucuz ve günlük ödemeler için daha uygun olduğunu anlattı.

Bu nedenle BCH’nin ilk dönem hikâyesini Roger Ver’den bağımsız değerlendirmek oldukça zor.

Ancak projenin başarısızlığını tek bir kişiye bağlamak da doğru değil.

BCH’nin yaşadığı sorunlar teknik, ekonomik, topluluk ve rekabet kaynaklı birçok faktörün birleşiminden oluştu.

Bitcoin Cash Hâlâ Kullanılıyor mu?

Evet.

BCH tamamen ölü bir blockchain değil.

Ağ hâlâ çalışıyor ve geliştirilmesi devam ediyor.

BCH tarafında ödeme odaklı kullanımın yanında CashTokens gibi yeni özellikler de geliştirildi.

Ayrıca protokolde düzenli hard fork güncellemeleri gerçekleştiriliyor.

Dolayısıyla BCH’yi “terk edilmiş coin” olarak sınıflandırmak doğru olmaz.

Ancak kullanım alanının Bitcoin’in küresel ekonomik etkisine ulaşamadığı da açık.

Bitcoin Cash İçin Gelecek Var mı?

BCH’nin geleceği büyük ölçüde ödeme aracı olarak ne kadar gerçek kullanım yaratabileceğine bağlı.

Eğer düşük maliyetli blockchain ödemeleri yeniden büyük bir kullanım alanına dönüşürse BCH’nin avantajı olabilir.

BCH’nin 21 milyonluk maksimum arzı ve Bitcoin’e benzer parasal politikası da uzun vadeli yatırım anlatısının temel parçalarından biri olmaya devam ediyor.

Ancak Bitcoin’in marka gücü ve kurumsal benimsenmesi BCH’nin önündeki en büyük engel.

Ayrıca stablecoinler, Layer-2 ağları ve diğer hızlı blockchainler ödeme piyasasında BCH ile rekabet ediyor.

Bitcoin Cash’in En Büyük Hayal Kırıklığı Ne?

BCH’nin en büyük hayal kırıklığı teknik olarak çalışmaması değil.

Bitcoin’in yerini alacağı beklentisinin gerçekleşmemesi.

2017 yılında BCH’nin arkasındaki anlatı son derece güçlüydü:

Daha büyük bloklar → daha düşük ücretler → daha fazla kullanım → Bitcoin’in yerine geçiş.

Ancak bunun yerine Bitcoin ağ etkisini korudu.

Lightning Network ve diğer ölçekleme çözümleri gelişti.

Ethereum ve yeni nesil blockchainler büyüdü.

BCH ise kendi topluluğundaki çatallanmalarla mücadele etmek zorunda kaldı.

Sonuçta Bitcoin Cash hâlâ var ancak 2017’de kendisine yüklenen tarihi rolü gerçekleştiremedi.

Sonuç

Bitcoin Cash, kripto para tarihinin en büyük “Bitcoin’in yerini alabilir mi?” deneylerinden biri.

2017 yılında Bitcoin blockchain’inden ayrıldı.

Milyonlarca Bitcoin sahibine ücretsiz BCH dağıtıldı.

Roger Ver ve diğer büyük destekçileri Bitcoin Cash’in gerçek elektronik nakit olduğunu savundu.

BCH, 2017 sonunda yaklaşık 3.785 dolarlık tarihi zirveye ulaştı.

Ancak daha sonra Bitcoin’in ağ etkisini aşamadı.

Topluluk 2018’de Bitcoin SV nedeniyle bölündü.

2020’de bir kez daha bölündü.

Bitcoin ise marka gücünü ve yatırımcı ilgisini korumaya devam etti.

BCH bugün yaklaşık 210-220 dolar seviyelerinde işlem görüyor ve tarihi zirvesinden yaklaşık %94 değer kaybetmiş durumda.

Bitcoin Cash’in hikâyesinin en büyük dersi ise şu:

Teknik olarak Bitcoin’den daha büyük bloklara sahip olmak, Bitcoin’in ağ etkisini ve marka gücünü geçmeye yetmedi.

BCH’nin hikâyesi bu nedenle tamamen başarısız olmuş bir blockchain’in değil, Bitcoin’in tahtını devralacağı düşünülen bir rakibin yıllar içerisinde kendi nişine sıkışmasının hikâyesi.