ABD ekonomisi için haftanın en kritik verisi cuma günü açıklanacak Tarım Dışı İstihdam (NFP) olacak. Piyasalar, son dönemde belirgin şekilde yavaşlayan işgücü piyasası ile hâlâ yüksek seyreden enflasyon arasındaki dengeyi anlamaya çalışırken, açıklanacak istihdam verisi Fed’in eylül ayındaki faiz kararına ilişkin beklentilerde sert bir değişime yol açabilir.

Cuma günü yalnızca oluşturulan yeni istihdam sayısı değil; işsizlik oranı, ortalama saatlik kazançlar, işgücüne katılım oranı ve önceki ayların istihdam verilerinde yapılacak revizyonlar birlikte değerlendirilecek.

PİYASA NFP İÇİN NE BEKLİYOR?

Mevcut beklentiler, ağustos ayında ABD ekonomisinin yaklaşık 55-60 bin civarında yeni istihdam yaratması yönünde. İşsizlik oranının ise yüzde 4,1-4,2 bandında kalması bekleniyor.

Temmuz ayında tarım dışı istihdam 23 bin azalmış, önceki aylara ilişkin verilerde de önemli aşağı yönlü revizyonlar yapılmıştı. Bu durum ABD işgücü piyasasının yılın ikinci yarısında ciddi şekilde momentum kaybettiğine ilişkin endişeleri artırdı.

Daha da önemlisi, ağustos ayına ilişkin ADP özel sektör istihdamı yalnızca 38 bin arttı. Bu rakam beklentilerin altında kalırken, özel sektör işe alımlarındaki yavaşlamanın devam ettiğine işaret etti.

Ancak ADP ile resmi NFP verisinin her ay birebir hareket etmediği unutulmamalı. Bu nedenle ADP’nin zayıf gelmesi, cuma günü NFP’nin de aynı seviyede geleceği anlamına gelmiyor.

FED’İN ASIL SORUNU: İSTİHDAM MI, ENFLASYON MU?

Cuma günkü verinin önemini artıran temel faktör, Fed’in artık yalnızca işgücü piyasasına bakmıyor olması.

ABD’de enflasyon hâlâ Fed’in yüzde 2 hedefinin oldukça üzerinde bulunuyor. Bunun yanında petrol fiyatlarındaki yükseliş ve jeopolitik riskler, önümüzdeki dönemde enflasyon baskısının yeniden güçlenebileceğine ilişkin endişeleri artırıyor.

Fed Başkanı Kevin Warsh’ın son dönemdeki şahin mesajları da piyasaların eylül toplantısına ilişkin beklentilerini değiştirdi.

Piyasa şu anda eylül toplantısında faiz artırımı ihtimalini yaklaşık üçte iki oranında fiyatlıyor.

Bu nedenle cuma günü açıklanacak NFP, yalnızca ekonomik büyümenin değil, aynı zamanda Fed’in faiz politikasının da yeniden fiyatlanmasına neden olabilir.

NFP SENARYOLARI

1. NFP 30 BİNİN ALTINDA GELİRSE

Bu senaryo piyasa açısından ciddi bir negatif istihdam sürprizi olur.

Özellikle işsizlik oranının yüzde 4,2 veya üzerine çıkması ve ortalama saatlik kazançların yüzde 0,2 veya altında kalması durumunda piyasa bunu ABD işgücü piyasasının hızla soğuduğu şeklinde yorumlayabilir.

Böyle bir tablo Fed’in eylül ayında faiz artırma ihtimalini ciddi şekilde azaltabilir.

Tahvil faizlerinde düşüş, dolar endeksinde gerileme ve faiz indirimi beklentilerinde yeniden güçlenme görülebilir.

Bu durumda:

Altın → Güçlü yükseliş
Bitcoin → Güçlü yükseliş
Nasdaq → Güçlü yükseliş
S&P 500 → Yükseliş
Dolar → Düşüş
ABD 2 yıllık tahvil faizi → Sert düşüş

özellikle beklenebilir.

Altın açısından en güçlü kombinasyonlardan biri ortaya çıkar. Çünkü aynı anda hem dolar hem de tahvil faizleri gerileyebilir.

Bitcoin tarafında ise daha düşük faiz beklentisi ve finansal koşulların gevşeyeceği beklentisi risk iştahını destekleyebilir.

2. NFP 30-50 BİN ARASINDA GELİRSE

Bu sonuç beklentilerin altında ancak ekonominin tamamen istihdam kaybına sürüklenmediğini gösteren bir tablo oluşturur.

İşsizlik oranı yüzde 4,2 civarında kalırken ücret artışı yüzde 0,2-0,3 arasında gelirse Fed’e ilişkin şahin beklentiler zayıflayabilir.

Bu senaryoda:

Altın → Yükseliş
Bitcoin → Yükseliş
Nasdaq → Pozitif
Dolar → Hafif düşüş
Tahvil faizleri → Gerileme

beklenebilir.

Ancak hareket 30 binin altında gelecek çok zayıf bir NFP kadar sert olmayabilir.

3. NFP 50-70 BİN ARASINDA GELİRSE

Bu bölge piyasa beklentisine yakın bir sonuç anlamına gelir.

Örneğin NFP’nin yaklaşık 55-60 bin gelmesi, işsizlik oranının yüzde 4,1-4,2 seviyesinde kalması ve ücret artışının yüzde 0,3 civarında gerçekleşmesi durumunda Fed fiyatlamasında büyük bir değişiklik yaşanmayabilir.

Bu senaryoda piyasalar daha çok revizyonlara ve ücret verisine odaklanacaktır.

Altın, Bitcoin ve hisse senetlerinde ilk tepkinin ardından hareketlerin sınırlanması mümkün.

Bu nedenle beklentiye yakın bir NFP, tek başına büyük bir trend başlatmayabilir.

4. NFP 70-100 BİN ARASINDA GELİRSE

Bu sonuç ABD işgücü piyasasının beklentilerden daha güçlü olduğunu gösterebilir.

İşsizlik oranının yüzde 4,1 civarında kalması ve ücret artışının yüzde 0,3 veya üzerinde gerçekleşmesi halinde piyasa Fed’in daha uzun süre sıkı para politikası uygulayabileceğini düşünmeye başlayabilir.

Bu durumda:

Dolar → Yükseliş
2 yıllık tahvil faizi → Yükseliş
10 yıllık tahvil faizi → Yükseliş
Altın → Düşüş
Bitcoin → Düşüş
Nasdaq → Düşüş

senaryosu öne çıkabilir.

Özellikle teknoloji hisseleri yükselen tahvil faizlerine karşı daha hassas olduğu için Nasdaq üzerindeki baskı daha belirgin olabilir.

5. NFP 100 BİNİN ÜZERİNDE GELİRSE

Bu senaryo ciddi bir şahin sürpriz yaratabilir.

Özellikle NFP 100 binin üzerinde gelirken işsizlik oranının yüzde 4,1 veya altında kalması ve ortalama saatlik kazançların yüzde 0,4 veya daha fazla artması, Fed’in faiz artırımı ihtimalini önemli ölçüde güçlendirebilir.

Böyle bir tabloda:

Dolar → Sert yükseliş
2 yıllık tahvil faizi → Sert yükseliş
10 yıllık tahvil faizi → Yükseliş
Altın → Sert düşüş
Bitcoin → Sert düşüş
Nasdaq → Sert düşüş
S&P 500 → Düşüş

görülebilir.

Burada özellikle 2 yıllık ABD tahvil faizindeki hareket kritik olacaktır. Çünkü 2 yıllık tahvil, Fed’in kısa vadeli faiz beklentilerine en duyarlı piyasa göstergelerinden biri.

ASIL KRİTİK VERİ: ÜCRETLER

Cuma günü yalnızca NFP rakamına bakmak büyük bir hata olabilir.

Örneğin NFP 100 bin geldiğinde ilk tepki piyasalarda dolar lehine olabilir. Ancak aynı raporda ücret artışı yalnızca yüzde 0,1-0,2 seviyesinde kalırsa, piyasa birkaç dakika içinde bu güçlü istihdam rakamını yeniden değerlendirebilir.

Çünkü Fed açısından güçlü istihdam kadar ücret kaynaklı enflasyon baskısı da önemli.

Tam tersi durumda ise NFP 30 bin gibi zayıf gelirken ücret artışının yüzde 0,4-0,5 seviyesine yükselmesi piyasayı şaşırtabilir.

Bu durumda ekonomi yavaşlarken ücret baskısının devam ettiği bir tablo ortaya çıkar.

Bu, Fed için en zor senaryolardan biri olur.

ALTIN İÇİN NFP SENARYOLARI

Altının cuma günü en önemli iki değişkeni dolar ve ABD tahvil faizleri olacak.

Zayıf NFP:

Dolar ↓
Tahvil faizleri ↓
Fed faiz artışı beklentisi ↓
Altın ↑

Güçlü NFP:

Dolar ↑
Tahvil faizleri ↑
Fed faiz artışı beklentisi ↑
Altın ↓

Ancak altın açısından en güçlü pozitif senaryo yalnızca zayıf NFP değil.

NFP’nin zayıf, işsizlik oranının yüksek ve ücret artışlarının düşük gelmesi durumunda altın üzerinde aynı anda üç pozitif faktör oluşabilir:

Daha düşük faiz beklentisi + daha düşük tahvil getirileri + daha zayıf dolar.

Bu nedenle 30 binin altında gelecek ve ücretlerin de zayıfladığı bir NFP, altın için güçlü bir yükseliş katalizörü olabilir.

BİTCOİN NASIL ETKİLENİR?

Bitcoin’in NFP’ye vereceği tepki altından daha volatil olabilir.

Zayıf istihdam verisi Fed’in daha fazla faiz artırmayacağı beklentisini güçlendirirse finansal koşulların gevşeyeceği düşüncesi ortaya çıkabilir.

Bu durumda:

Düşük faiz beklentisi → Tahvil faizlerinde düşüş → Dolar zayıflaması → Risk iştahında artış → Bitcoin pozitif

zinciri oluşabilir.

Ancak çok kötü bir NFP farklı bir sonuç yaratabilir.

Eğer veri ABD ekonomisinin resesyona girdiği korkusunu tetikleyecek kadar kötü gelirse Bitcoin ilk aşamada riskli varlıklarla birlikte satılabilir.

Bu nedenle “kötü NFP kesinlikle Bitcoin yükseltir” yaklaşımı doğru değil.

Verinin ne kadar kötü olduğu ve piyasanın bunu “Fed artık faiz artıramaz” mı yoksa “ABD ekonomisi resesyona gidiyor” şeklinde mi yorumladığı belirleyici olacak.

NASDAQ VE ABD BORSALARI

Nasdaq için temel denklem oldukça net:

Güçlü NFP → Fed daha şahin → Tahvil faizleri yükselir → Nasdaq baskılanır.

Zayıf NFP → Fed beklentileri yumuşar → Tahvil faizleri düşer → Nasdaq desteklenir.

Ancak S&P 500 için tablo biraz daha karmaşık.

Güçlü istihdam ekonomik büyüme açısından olumlu olsa da yükselen faizler şirketlerin değerlemelerini baskılayabilir.

Zayıf istihdam ise faizleri düşürerek borsayı destekleyebilir ancak aşırı zayıf veri resesyon endişesini artırabilir.

Bu nedenle ABD borsalarında kritik eşik, verinin “faiz rahatlaması” mı yoksa “ekonomik daralma” mı yarattığı olacak.

REVİZYONLAR GÖZDEN KAÇIRILMAMALI

Cuma günü NFP açıklanırken piyasaların en çok hata yapabileceği noktalardan biri de revizyonlar.

Temmuz verisi açıklanırken önceki aylara yönelik ciddi aşağı yönlü revizyonlar yapılmıştı.

Bu nedenle örneğin ağustos ayında 60 bin yeni istihdam açıklanırken önceki aylar 80-100 bin aşağı revize edilirse, raporun gerçek mesajı manşet NFP rakamından çok daha zayıf olacaktır.

Tam tersi durumda ise düşük bir ağustos NFP’sine rağmen önceki ayların yukarı revize edilmesi, verinin ilk bakışta göründüğünden daha güçlü olduğu anlamına gelebilir.

İŞSİZLİK ORANI DA KRİTİK

İşsizlik oranındaki değişim de NFP’nin yorumunu tamamen değiştirebilir.

NFP 60 bin + işsizlik yüzde 4,1:

Beklentiye yakın.

NFP 60 bin + işsizlik yüzde 4,3:

Çok daha güvercin.

NFP 100 bin + işsizlik yüzde 4,0:

Çok daha şahin.

Bu nedenle cuma günü tek bir rakama bakmak yerine istihdam raporunun tamamı değerlendirilmelidir.

EN KRİTİK SENARYO: STAGFLASYON RİSKİ

Piyasaların gözden kaçırmaması gereken senaryolardan biri de zayıf istihdamla birlikte güçlü ücret artışıdır.

Örneğin:

NFP: 20-40 bin
İşsizlik: yüzde 4,2+
Ücret artışı: yüzde 0,4-0,5

Bu durumda ABD ekonomisinin yavaşladığı ancak ücret baskısının devam ettiği bir tablo ortaya çıkar.

Fed’in işi zorlaşır.

Faiz indirimleri için alan daralırken ekonomik büyüme de zayıflar.

Bu nedenle:

Dolar → Güçlü
Tahvil faizleri → Yukarı
Nasdaq → Aşağı
Bitcoin → Aşağı
Altın → Dalgalı

bir fiyatlama görülebilir.

Altın burada özellikle dikkat edilmesi gereken enstrüman olur. Çünkü güvenli liman talebi destekleyici olsa da yükselen tahvil faizleri altını aynı anda baskılayabilir.

CUMA GÜNÜ HANGİ SIRAYLA İZLENMELİ?

Cuma günü veri açıklandığında en sağlıklı okuma şu sırayla yapılabilir:

1. NFP
2. İşsizlik oranı
3. Ortalama saatlik kazançlar
4. Önceki ayların revizyonları
5. İşgücüne katılım oranı
6. ABD 2 yıllık tahvil faizi
7. DXY
8. ABD 10 yıllık tahvil faizi
9. Altın
10. Bitcoin
11. Nasdaq
12. S&P 500

Özellikle 2 yıllık ABD tahvil faizi ve DXY, piyasanın veriyi Fed açısından nasıl yorumladığını çok hızlı gösterebilir.

FXKNEWS DEĞERLENDİRMESİ

Mevcut veriler birlikte değerlendirildiğinde ABD işgücü piyasasında belirgin bir yavaşlama olduğu görülüyor.

Temmuz ayında istihdamın düşmesi, önceki aylardaki aşağı yönlü revizyonlar, işe alım hızındaki zayıflama ve ağustos ayı ADP verisinin beklentilerin altında kalması, cuma günü güçlü bir istihdam sürprizi ihtimaline karşı dikkatli olunması gerektiğini gösteriyor.

Bununla birlikte Fed’in önündeki en büyük sorun yalnızca istihdam değil.

Enflasyon hâlâ hedefin üzerinde ve enerji fiyatlarındaki yükseliş yeni bir enflasyon baskısı yaratıyor. Bu nedenle zayıf bir NFP’nin bile Fed’i otomatik olarak güvercin hale getirmesi garanti değil.

Mevcut veriler ışığında baz senaryo yaklaşık 40-70 bin aralığında bir NFP ve yüzde 4,1-4,2 civarında bir işsizlik oranı.

Bu senaryoda piyasanın yönünü büyük ölçüde ücret artışları ve revizyonlar belirleyecek.

Ancak 30 binin altında gelecek, işsizliğin yükseldiği ve ücretlerin de zayıfladığı bir rapor, eylül ayındaki faiz artışı beklentisini ciddi şekilde sarsabilir.

Buna karşılık 100 binin üzerinde bir NFP, güçlü ücret artışı ve düşük işsizlik kombinasyonu Fed açısından oldukça şahin bir tablo yaratabilir.

Cuma gününün en kritik sorusu bu nedenle yalnızca “NFP kaç geldi?” olmayacak.

Asıl soru:

NFP, Fed’in eylül ayında faiz artırması için mevcut yaklaşık yüzde 66-68’lik piyasa fiyatlamasını güçlendirecek mi, yoksa bu fiyatlamayı tersine mi çevirecek?

Cevap, cuma günü altın, Bitcoin, dolar, tahvil faizleri ve ABD borsalarının aynı anda vereceği fiyatlama ile ortaya çıkacak.