Trump, İran’a Kapsamlı Bir Savaş İlan Etmeyi Özel Olarak Değerlendiriyor

Wsj Haberine Göre; ABD’li yetkililer, Trump’ın İran savaşına son verilmesi fikrini özel olarak görüştüğünü ve ekonomik baskının sonunda rejim çöküşüne veya nükleer silahsızlanmaya yol açacağına inanarak bu fikri desteklediğini söylediğini belirtiyor. Bu arada Savunma Bakanı Hegseth, Ortadoğu’daki asker konuşlandırmasını sessizce 2027’ye kadar uzatıyor.

Bu, petrol ve daha geniş risk anlatısı için anlamlı bir sinyaldir, çünkü Beyaz Saray’ın kendisi bir çıkış yolu arıyor olabilirken, Pentagon da sessizce çatışmanın gelecek yıla kadar sürmesine hazırlanıyor. İki unsur farklı yönlere işaret ediyor ve bu gerilim bir takas unsuru. Eğer gerçekten bir çatışmanın sona erdiği ilan edilirse, bu durum Brent ve WTI’da şu anda yerleşik olan jeopolitik risk priminde keskin bir düşüşe, hisse senetlerinde rahatlamaya ve altın gibi güvenli limanlar üzerinde baskıya yol açabilir. Ancak Hegseth’in raporu, askeri planlama varsayımının tam tersi olduğunu, Trump’ın seçeneklerini korumak için tasarlanmış, açık uçlu bir varlık olduğunu, yani askeri varlığın azaltılmasını hedeflemediğini gösteriyor. İran’ın geri adım atma belirtisi göstermemesi ve her iki tarafın da Hürmüz Boğazı çevresinde karşılıklı ateş açmaya devam etmesi göz önüne alındığında, piyasalar Trump’ın “savaş bitti” söylemlerine, gerçek bir saldırı veya asker sayısında azalma ile eşleşene kadar, sadece sözlere dayanarak riski yeniden fiyatlandırmak yerine, biraz ihtiyatla yaklaşacaktır.

Trump İran savaşının bittiğini ilan etmek isterken, Pentagon’un kendi bünyesinde savaşın bir yıl daha sürmesi için sessizce planlar yapılıyor.

Özet:

• ABD’li yetkililere göre Trump, İran savaşına son verilip verilmeyeceği konusunda üst düzey yardımcılarıyla özel görüşmeler yapıyor ve bu fikri desteklediğini onlara iletti.
• Trump, ekonomik baskıyı sürdürmenin sonunda İran rejimini ya nükleer programını sonlandırmaya ya da çökmeye zorlayacağına inanıyor.
• Konuyla ilgili bilgi sahibi kişilere göre, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Ortadoğu genelindeki birlik konuşlandırma sürelerini sessizce uzatıyor; bu da çatışmanın 2027’ye kadar uzayabileceğine işaret ediyor.
• ABD şu anda bölgede 19 savaş gemisi, iki uçak gemisi ve 13 güdümlü füze destroyeri de dahil olmak üzere yaklaşık 50.000 asker bulunduruyor ve bu da Trump’a gerekirse gerilimi tırmandırma seçeneği sunuyor.
• Mevcut görevler arasında İran füzelerini engellemek, Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere refakat etmek ve İran limanlarını ve kıyı bölgelerini abluka altına almak yer almaktadır.
• Trump, geçen ay, hava saldırılarının artırılması, Hürmüz yakınlarındaki İran adalarını ele geçirmek için kara kuvvetlerinin konuşlandırılması ve gizli nükleer çalışmalarla bağlantılı Pickaxe Dağı adlı müstahkem bir bölgeye olası bir saldırı da dahil olmak üzere, daha fazla tırmanma seçenekleri hakkında brifingler aldı.
• Uzun süreli görevlendirmeler personeli zorluyor; Kara Kuvvetleri hava savunma birliklerinin rotasyonları dokuz aydan on iki aya uzuyor ve bazı muhrip mürettebatı, daha önce sahip oldukları düzenli molalar olmadan aylarca denizde seyrediyor.
• Yardımcıları, Trump’ı daha fazla gerginliğin Kasım ayındaki ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin şansını zedeleyebileceği konusunda uyardı; ancak Trump, seçim sonuçlarının kararlarında etkili olmadığını söyledi.
• Trump sosyal medyada yaptığı paylaşımda, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nın neredeyse tamamını kontrol altına aldığına ve İran ekonomisinin çökmekte olduğuna inandığını belirterek, İran halkının ne zaman ayaklanacağını sorguladı.

ABD’li yetkililere ve konuyla ilgili bilgi sahibi kişilere göre, Başkan Trump, İran’la savaşı sona erdirip erdirmeme konusunda özel olarak değerlendirme yaparken, Pentagon da Ortadoğu’daki asker konuşlandırma sürelerini sessizce uzatarak çatışmanın gelecek yıla kadar sürebileceğine işaret ediyor.

Yetkililerin açıklamasına göre Trump, üst düzey yardımcılarına altı aydır süren çatışmaya son verilmesini desteklediğini ve sürdürülen ekonomik baskının nihayetinde Tahran’ı ya nükleer programını sonlandırmaya ya da rejimin çökmesine zorlayacağına olan güvenini dile getirdi. Trump, sosyal medya paylaşımında ABD’nin artık Hürmüz Boğazı’nın neredeyse tamamını kontrol ettiğine ve İran ekonomisinin çöktüğüne inandığını yazarak, “kaçınılmaz olanı oynuyorlar” diye ekledi ve İran halkının ne zaman ayaklanacağını sorguladı.

Bu belirtilen tercih, sahada sürdürülen askeri duruşla rahatsız edici bir tezat oluşturuyor. Altı ay önce İran’a yönelik saldırılar başladığında hızlı ve kararlı bir harekat sözü veren Savunma Bakanı Pete Hegseth, konuya aşina kişilere göre, savaş gemisi mürettebatı, hava savunma birlikleri ve paraşütçüler için konuşlandırma programlarını sessizce uzatıyor. Bu yaklaşım, çatışmayı sona erdirmek yerine Trump’ın seçeneklerini korumayı amaçlayan, ucu açık bir askeri stratejinin parçası olarak tanımlanıyor. ABD şu anda bölgede 19 savaş gemisi, iki uçak gemisi ve 13 güdümlü füze destroyeri de dahil olmak üzere yaklaşık 50.000 asker bulunduruyor ve bu askerler aktif olarak İran füzelerini önleme, Hürmüz Boğazı’ndan geçen ticari gemilere eşlik etme ve İran limanlarına abluka uygulama görevlerinde yer alıyor.

Bu uzun süreli görevlendirmenin yarattığı gerilim giderek daha belirgin hale geliyor. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’ndeki Füze Savunma Projesi direktörü Tom Karako’ya göre, savaş öncesinde bile müşterek kuvvetler içinde operasyonel temposu en yüksekler arasında olan Kara Kuvvetleri hava savunma birliklerinin standart konuşlandırma süreleri dokuz aydan on iki aya uzadı. Başlangıçta Avrupa ve Pasifik’e konuşlandırılan bazı birlikler şimdi bir yıldan fazla süredir Orta Doğu’da görev yapıyor. Savaşın açılış saldırıları için gelen USS Delbert D. Black ve USS Spruance dahil olmak üzere Deniz Kuvvetleri muhripleri, eskiden olduğu gibi periyodik olarak eve dönmek yerine, abluka uygulamak için aylarca aralıksız sefer yapıyor. Karako, uzun süreli konuşlandırmaların personeli yıpratma, bakımda gecikmelere yol açma ve çözülmesi yıllar sürebilecek uzun vadeli modernizasyon programlarını geciktirme riski taşıdığını söyledi.

Trump, çatışmanın nihai sonunu tartışırken bile, daha fazla tırmanma olasılığını değerlendirmeye devam etti. Geçtiğimiz ay, yoğunlaştırılmış hava saldırıları, boğaz yakınlarındaki İran adalarını ele geçirmek için kara kuvvetlerinin konuşlandırılması ve gizli İran nükleer faaliyetleriyle bağlantılı olduğuna inanılan Kazma Dağı olarak bilinen müstahkem bir bölgeye olası bir saldırı da dahil olmak üzere seçenekler hakkında brifingler aldı. Bu seçeneklerin herhangi biri, önemli miktarda ek askeri varlık gerektirecektir; bu da Pentagon’un, başkanın kamuoyuna yönelik söylemlerine rağmen, uzun süreli bir taahhüt için planlama yapıyor gibi görünmesinin nedenini vurgulamaktadır.

Siyasi açıdan, yardımcıları Trump’ı, mevcut karşılıklı saldırı modelinin ötesinde daha fazla tırmanmanın Kasım ayındaki ara seçimlerde Cumhuriyetçilerin şansını zedeleyebileceği konusunda uyardı. Trump, savaşla ilgili kararlarında seçim kaygılarını dikkate almadığını söyledi. Pentagon sözcüsü, birlik konuşlandırma planları hakkında özel olarak yorum yapmaktan kaçınarak, bakanlığın başkomutana çeşitli seçenekler sunduğunu belirtti. ABD Merkez Komutanlığı ise operasyonel güvenlik gerekçesiyle yorum yapmaktan kaçındı. Beyaz Saray, soruları Trump’ın çatışmayla ilgili kendi kamuoyu açıklamalarına yönlendirdi.

İran’ın geri adım atmaya dair hiçbir işaret göstermemesi ve her iki tarafın da Hürmüz Boğazı çevresinde karşılıklı saldırılar düzenlemeye devam etmesiyle, Trump’ın savaşı sona erdirmeye yönelik özel eğilimi ile ordunun savaşın devam etmesine yönelik açık hazırlığı arasındaki uçurum, çatışmanın kısa vadeli gidişatını ve petrol ve daha geniş piyasalara eklediği risk primini çözümsüz bırakmaktadır.