İslamabad – Amerika Birleşik Devletleri ile İran İslam Cumhuriyeti Arasında Mutabakat Zaptı

Amerika Birleşik Devletleri ile İran İslam Cumhuriyeti, iyi niyet ve karşılıklı mutabakat çerçevesinde aşağıdaki hususlarda anlaşmaya varmıştır:

1. Ateşkes ve Askeri Faaliyetlerin Sonlandırılması

Taraflar, bu Mutabakat Zaptı’nın imzalanmasıyla birlikte, Lübnan dâhil olmak üzere tüm cephelerde askeri faaliyetlerin derhal ve kalıcı olarak sona erdiğini ilan eder. Taraflar birbirlerine karşı yeni bir savaş veya askeri eylem başlatmamayı, güç kullanmaktan veya güç kullanma tehdidinde bulunmaktan kaçınmayı ve Lübnan’ın toprak bütünlüğü ile egemenliğini güvence altına almayı taahhüt eder. Nihai Anlaşma, savaşın kalıcı olarak sona erdiğini ve bu maddenin hükümlerini teyit edecektir.

2. Egemenliğe Saygı

Taraflar, birbirlerinin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi ve karşı tarafın iç işlerine müdahale etmemeyi taahhüt eder.

3. Nihai Anlaşma Müzakereleri

Taraflar, karşılıklı mutabakatla uzatılabilmek üzere en fazla 60 gün içinde müzakereleri tamamlayarak Nihai Anlaşma’ya ulaşmayı hedefler.

4. Ablukanın Kaldırılması ve Kuvvetlerin Çekilmesi

Mutabakat Zaptı’nın imzalanmasının ardından Amerika Birleşik Devletleri, İran’a yönelik deniz ablukasını ve diğer tüm kısıtlamaları kaldırmaya başlayacak, süreci 30 gün içinde tamamlayacaktır. İran ise savaş öncesindeki ticaret hacmi doğrultusunda gemi trafiğini kademeli olarak yeniden başlatacaktır.

ABD ayrıca, Nihai Anlaşma’nın imzalanmasını takip eden 30 gün içinde kuvvetlerini İran yakınlarından çekmeyi taahhüt eder.

5. Ticari Gemilerin Güvenli Geçişi

İran, Basra Körfezi ile Umman Denizi arasında ticari gemilerin 60 gün boyunca ücretsiz ve güvenli geçişini sağlamak için azami çabayı gösterecektir. Teknik ve askeri engellerin kaldırılması ile mayın temizleme çalışmalarının tamamlanmasının ardından tam kapasiteyle deniz trafiğinin 30 gün içinde yeniden başlaması hedeflenmektedir.

6. Hürmüz Boğazı Düzenlemeleri

İran, Basra Körfezi’ne kıyısı bulunan diğer devletlerle istişare içinde ve uluslararası hukuk çerçevesinde, Hürmüz Boğazı’nın gelecekteki yönetimi ve denizcilik hizmetlerinin düzenlenmesi amacıyla Umman Sultanlığı ile diyalog başlatacaktır.

7. Ekonomik Rehabilitasyon Planı

ABD, bölgesel ortaklarıyla birlikte İran’ın ekonomik rehabilitasyonu ve kalkınması için en az 300 milyar dolar büyüklüğünde bir plan oluşturmayı taahhüt eder. Planın uygulama mekanizması 60 gün içinde kararlaştırılacaktır.

8. Yaptırımların Kaldırılması

ABD, Nihai Anlaşma’da belirlenecek takvime uygun olarak BM Güvenlik Konseyi kararları, IAEA kararları ve ABD’nin tüm birincil ve ikincil yaptırımları dâhil olmak üzere İran’a uygulanan yaptırımları kaldırmayı taahhüt eder.

Taraflar, yaptırımların kaldırılmasının kritik önem taşıdığını kabul etmekte ve bu konuda derhal görüşmelere başlamayı amaçlamaktadır.

9. Nükleer Program

İran, nükleer silah edinmeyeceğini ve geliştirmeyeceğini yeniden teyit eder.

Taraflar, zenginleştirilmiş uranyum stokları konusunu karşılıklı olarak belirlenecek bir mekanizma kapsamında çözmeyi kabul eder. En düşük maliyetli yöntem olarak, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) gözetiminde yerinde seyreltme yöntemi öngörülmektedir.

Taraflar ayrıca İran’ın sivil nükleer ihtiyaçları, zenginleştirme faaliyetleri ve diğer ilgili konuları Nihai Anlaşma çerçevesinde müzakere etmeyi kabul eder.

10. Statükonun Korunması

Nihai Anlaşma imzalanana kadar İran mevcut nükleer program seviyesini koruyacak, ABD ise yeni yaptırımlar uygulamayacak ve bölgeye ilave askeri güç konuşlandırmayacaktır.

11. Petrol ve Finansal Muafiyetler

ABD, Mutabakat Zaptı’nın imzalanmasının ardından ve yaptırımlar tamamen kaldırılıncaya kadar İran petrolü, petrol ürünleri ve türevlerinin ihracatına yönelik gerekli muafiyetleri sağlayacaktır.

Bu muafiyetler bankacılık, sigorta, ulaştırma ve ilgili tüm hizmetleri kapsayacaktır.

12. Dondurulmuş Fonların Serbest Bırakılması

ABD, İran’ın dondurulmuş veya kısıtlanmış fonlarının ve varlıklarının tam kullanımına izin verecektir.

Fonların serbest bırakılmasına ilişkin prosedürler müzakereler sırasında kararlaştırılacak olup, bu kaynaklar İran Merkez Bankası tarafından belirlenen yararlanıcılara aktarılabilecektir.

ABD, gerekli tüm lisans ve izinleri sağlamayı taahhüt eder.

13. Uygulama ve Denetim Mekanizması

Taraflar, Mutabakat Zaptı’nın uygulanmasını ve Nihai Anlaşma hükümlerine uyumu denetlemek amacıyla ortak bir uygulama mekanizması kurulması konusunda mutabıktır.

14. Nihai Anlaşmaya Geçiş Süreci

1, 4, 5, 10 ve 11. maddelerin uygulanmaya başlanması ve sürdürülmesi şartıyla taraflar, kalan konular hakkında Nihai Anlaşma müzakerelerine başlayacaktır.

Nihai Anlaşma, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin bağlayıcı bir kararıyla onaylanacaktır.