Fed Başkanı Warsh, Enflasyonun Giderek Daha Fazla Baskı Yaptığı Bir Ekonomiyi Devralıyor

Reuters haberine göre;  Fed’in Çarşamba günü yayınladığı bir ankette, Federal Rezerv Başkanı Kevin Warsh yapay zeka yatırımlarındaki patlamayla güçlenen ancak İran savaşı nedeniyle artan fiyatlarla boğuşan bir ekonomiyi devralıyor. Bu durum, iki hafta sonra yapacağı ilk politika toplantısında faiz artırımı konusunda bir mücadeleye zemin hazırlıyor.ABD Merkez Bankası’nın 12 bölgesel bankasından elde edilen niteliksel ekonomik verilerin bir özeti olan Beige Book’a göre, ABD’nin çoğu bölgesinde Nisan sonundan Mayıs sonuna kadar İran savaşıyla bağlantılı enerji maliyetlerindeki artış nedeniyle enflasyon yükseldi ve bu durum “nakliye, ambalaj, gıda ve gübre sektörlerine de yansıdı”.

Raporda, “Genel olarak, kredi kartı kullanımında artış, perakende satış noktalarında azalma ve temel ihtiyaçlara yönelik talebin artması yönünde raporlar vardı” denildi; bu da uzun zamandır tüketici harcamalarıyla desteklenen bir ekonomi için düşündürücü sinyaller anlamına geliyor.

Fed Başkanı İçin İstenmeyen Senaryo

Rapor, sektörler genelinde, zayıflayan tüketici talebi ve artan maliyet baskılarının bir araya gelmesiyle oluşan durgunluk ve enflasyonun bir arada yaşandığı bir duruma işaret etti; bu, özellikle yeni merkez bankası başkanından faiz indirimi beklediğini söyleyen bir başkan tarafından seçilen herhangi bir yeni Fed başkanı için istenmeyen bir senaryo.

Artan benzin ve diğer fiyatların ortalama aileler üzerinde yarattığı baskının bir göstergesi olarak, Kansas City Fed’e konuşan bir yetkili şunları söyledi: “Orta gelirli haneler, harcamaya karar vermeden önce her dolardan daha fazla verim almaya çalışıyor.”

Çeşitli Görüşler Var

Navy Federal Credit Union’ın baş ekonomisti Heather Long, raporun bulgularının “enflasyonun hızla kalıcı bir sorun haline geldiğinin son uyarı işareti” olduğunu belirterek, “Yeni Fed Başkanı Kevin Warsh’ın Haziran toplantısında enflasyonu kontrol altına alma konusundaki kararlılığını göstermesi gerekiyor” dedi.
Warsh’ın bazı meslektaşları enflasyonla mücadeleyi şimdiden aciliyet kazanan bir durum olarak göstermeye başladılar.

Dallas Fed Başkanı Lorie Logan Çarşamba günü yaptığı açıklamada, “Yapay zeka yatırımları hızla artmaya devam ederken enflasyonun inatla yüksek seyretmesine dikkat çekerek, bu yılın ilerleyen dönemlerinde daha yüksek faiz oranlarının gerekli olabileceğinden giderek daha fazla endişe duyuyorum” dedi.
Faiz oranı vadeli işlemleri, yatırımcıların Fed’in yıl sonuna kadar politika faizini çeyrek puan artırarak %3,75-%4,00 aralığına çıkarma olasılığını yaklaşık %75 olarak gördüğünü, buna karşılık herhangi bir değişiklik olmaması olasılığının ise yaklaşık %25 olduğunu gösteriyor.

Beige Book raporu, yapay zekanın ABD ekonomisinin genel olarak “ılımlı” büyümesini desteklediğine dair yeni kanıtlar sunarken, Fed’in 12 bölgesel bankasından dokuzu, veri merkezi inşaatının hem yatırım hem de işgücü talebini artırdığını belirtti.

Ancak aynı zamanda enflasyonist baskılar ve diğer sektörlerdeki harcamalarda da geri çekilmelere dair birçok örnek de içeriyordu.

Araştırmalar Tüketici Tercihlerinin Değiştiğini Gösteriyor

Yapılan araştırmaya göre, yüksek benzin fiyatları nedeniyle tüketiciler hibrit araçlara yöneliyor veya tamamen yeni araç alımını azaltıyor. İç talebin zayıf olacağı beklentisiyle nakliyecilerin boş konteynerleri elinde tutması nedeniyle ihracatları da azalıyor.

Yüksek enerji maliyetleri gübre fiyatlarını da artırdı. New York’lu elma yetiştiricileri, gübre kullanımının çok pahalı hale gelmesi nedeniyle bu yılın ilerleyen aylarında çok daha küçük bir hasat bekliyorlardı.
Üretim firmaları Richmond Fed’e, tüketici temkinliliği nedeniyle talebin zayıfladığını söylerken, plastik sektöründeki bir ekipman üreticisi de müşterilerinin beklenen petrol kıtlığı nedeniyle sermaye yatırımlarını ertelediğini belirtti.

San Francisco Fed’in açıklamasına göre, Batı’da konserler ve kurumsal toplantılar gibi belirli etkinliklere yönelik turizmle ilgili talep güçlüydü. Ancak tüketicilerin araba kullanmayı ve hafta sonu gezilerini azaltmasıyla “uygun fiyatlı mekanlardaki” talep düştü.

Bazı Genç İşçiler İşe Alımların Yavaş Olduğunu Görüyor 

Warsh, Mayıs ayı sonlarında Jerome Powell’ın yerine Fed başkanı olarak göreve geldi; bu, birçok merkez bankası politika yapıcısının, ABD destekli İran savaşı nedeniyle son aylarda yeniden hızlanan enflasyon konusunda endişelenmeye başladığı bir dönemdi . Enflasyon, beş yıldan uzun bir süredir Fed’in %2’lik hedefinin üzerinde seyrediyor.

Fed’in hedefli ölçümüne göre enflasyon , Mart ayındaki %3,5’ten Nisan ayında %3,8’e yükselirken, geçen yıl Fed’in faiz indirimlerine yanıt olarak tökezliyor gibi görünen iş piyasası istikrar kazanmış görünüyor. Reuters tarafından yapılan ankete katılan ekonomistler, Mayıs ayı iş verilerinin Cuma günü açıklanmasıyla birlikte işsizlik oranının %4,3 seviyesinde kalmasını bekliyor.

Warsh, yapay zekanın enflasyon düşürücü bir güç olduğu ve potansiyel olarak Fed’in faiz oranlarını düşürmesine olanak sağlayacağı fikrini benimsemiştir.

Logan Çarşamba günü yaptığı açıklamada, yapay zekâ destekli verimlilik artışlarının büyüklüğü ve zamanlamasının belirsiz olduğunu, ancak talepteki artışın zaten gerçekleştiğini ve bunun da zaten çok yüksek olan yukarı yönlü fiyat baskısını artırdığını savundu.

Diğer Fed politika yapıcıları da benzer görüşler dile getirdi.

Beige Book’ta, Fed’in çeşitli bölgelerinden gelen raporlara göre, yapay zekanın artan kullanımı, kariyerinin başındaki çalışanların işe alımını yavaşlattı; bu da faiz indirimiyle çözülemeyecek, işgücü piyasasında potansiyel bir yapısal değişikliğe yol açabilir.

Çeşitli bölgelerden gelen raporlara göre, savunma ile ilgili faaliyetler ve artan veri merkezi talebi, imalat sektöründeki istihdamı destekliyor.

Ancak daha genel olarak bakıldığında, çoğu bölgede işe alım ve işten çıkarma oranlarının düşük olduğu ve çalışanların iş değiştirmeye isteksiz olduğu bir ortam devam etti.

Beige Book’a göre, ücret artışı mütevazı ila ılımlı düzeydeydi.

Gelecekteki ek enflasyon baskılarına işaret eden bir gelişme olarak, Fed bankaları “artan yakıt ve diğer hane halkı maliyet baskılarını yönetmek için daha sık ücret ayarlamaları ve yaşam maliyeti artışları” uygulayacaklarını bildirdi.